als het menu niet zichtbaar is klik hier

Koren en Argentijns repertoire

Argentijnse koormuziek is in Nederland vrij populair. Vooral de Misa criolla wordt door veel Nederlandse koren gezongen.

Op deze site vinden koren achtergrondinformatie over ritmes en instrumenten die in Argentinië gebruikt worden en meer specifieke informatie over muziek van componist Ariel Ramírez. Op deze pagina geven we wat handreikingen voor koren en dirigenten die met Argentijnse muziek aan de slag willen. Meer informatie per compositie op de pagina's muziek van Ramírez.

 

Partituren en versies
Goede partituren zijn in Nederland nauwelijks te verkrijgen. Van veel werken is zelfs geen partituur in de normale handel.

Van de Misa criolla en de kerstcantate Navidad nuestra wordt veelal de uitgave van Lawson-Gould of Capriccio Musikverlag gebruikt. Dit betreft arrangementen die afwijken van de Argentijnse partituur.  Bij Navidad Nuestra kloppen de Argentijnse ritmes niet in deze uitgaven.
De Stichting Argentijnse Muziek heeft inmiddels partituren  van de Argentijnse versie van Misa criolla en Navidad nuestra beschikbaar.

De partituur van de Misa por la Paz y la Justicia, Ramírez lievelingswerk, wordt wereldwijd alleen door de St. Argentijnse Muziek uitgegeven. Deze mis is aanmerkelijk moeilijker voor een koor dan de Misa Criolla en ligt ook minder makkelijk in het gehoor. In november/december 2012 bestaat weer de mogelijkheid deze vredesmis te zingen met tenor Javier Rodríguez.

Er zijn twee tangomissen voor koor gecomponeerd: door Luís Bacalov (Misa Tango, partituur via de componist verkrijgbaar) en door Martín Palmeri (Misa a Buenos Aires, Misa Tango). Een aantal dirigenten heeft tangomuziek voor koor gearrangeerd, met name muziek van Piazzolla.

Instuderen
De stukken lijken niet moeilijk doordat de muziek toegankelijk en meeslepend is, maar voor Nederlandse koren zijn de ritmes vaak niet eenvoudig. Met name de chacarera, een ritme dat bijvoorbeeld in het Credo van de Misa Criolla gebruikt wordt, levert voor veel koren (en dirigenten!) problemen op. Een Argentijns folklorespecialist heeft eens de uitspraak gedaan, dat geen enkel koor de schijnbaar zo eenvoudige Misa Criolla helemaal goed zingt.
Anderzijds vraagt de muziek ook om een zekere losheid. Niets erger dan een koor dat als houten klazen de Misa Criolla staat te zingen.
Voor het instuderen is het verstandig goed te luisteren naar een CD met een goede versie van het stuk.
Het koor moet in een vroeg stadium intensief naar de dirigent leren kijken, een regel die bij ieder muziekstuk geldt, maar in deze muziek nog belangrijker is. Eigenlijk zou de partituur bij de uitvoering niet meer nodig moeten zijn: een raad die voor Nederlandse koren moeilijk op te volgen is omdat velen problemen hebben met de tekst.

Uitspraak van het Argentijns
Het Argentijns verschilt niet veel van het Spaans. Dus ñ als nj, j als zachte g, de h niet uitspreken. De v neigt meer naar w dan naar b. De klinkers uitspreken als iets tussen onze korte en lange (verdubbelde) klinker in.
Het belangrijkste verschil is de uitspraak van de ll en de y. Geen j of lj, maar zj! Dus 'Miesa Criózjaa'!! Alleen het woordje y (en) wordt uitgesproken als ie, kort in combinatie met en. Dus y en la tierra (en op (de) aarde) als i-en.
'Desde allí ha de venir' (daarvandaan zal Hij komen) als 'desde azji aa de wenir'.
'Llenos están los cielos' (vol zijn hemel ...) wordt 'Zjenoos estaan los cjeloos'.

Solisten en musici
Waar vind je in Nederland een goede folkloretenor, waar een goede charanguista (bespeler van de creoolse kleine gitaar)? Gewoonlijk contracteert een Nederlands koor klassiek geschoolde solisten en met wat geluk een Nederlandse musicus  die tijdens een reis naar Zuid-Amerika een inheems instrument op de kop getikt heeft. Er wonen in Nederland enkele Zuid-Amerikaanse musici, die de kunst wel goed verstaan en zelfs een paar Nederlanders die je in het genre gespecialiseerd zou kunnen noemen. De Stichting heeft wat adressen. Met name voor zangers en bombospelers blijft het moeilijk in Nederland geschikte uitvoerenden te vinden.

 

Argentijnse zangers en musici
Nederlandse koren kunnen Argentijnse musici contracteren tijdens hun Europese tournees om samen met hen Argentijnse muziek te zingen. De Stichting kan hiervoor bemiddelen. Deze musici en solisten kunnen het koor meestal tijdens de generale repetitie nog steunen, met name in de ritmes. Neem voor nadere informatie contact op met de Stichting Argentijnse Muziek, liefst per e-mail. Foto rechts: Javier Rodríguez en La Trama.

Solisten waarvoor de Stichting bemiddelt:
Javier Rodríguez, de laatste vaste tenor van componist Ariel Ramírez
Het duo La Trama, piano, gitaar en percussie
Opus Cuatro, Argentinië's bekendste vocale mannenkwartet

Geluidsversterking
Koren treden vaak op in kerken. Voor klassieke stukken is dat uitstekend, maar de combinatie van koorzang en percussie geeft al gauw een kakofonie van geluid. In Argentijnse muziek wordt bovendien vaak gebruik gemaakt van gitaren. Die vallen weg tegen een piano of een koor.
Misa Criolla in een klein kerkje is te proberen met alleen lichte versterking van de gitaar. In een grote kerk is goede geluidsversterking onontbeerlijk, maar ook heel moeilijk. Ook goede geluidstechnici hebben meestal geen ervaring met de combinatie van moeilijkheden die werken in een kerk met deze muziek oplevert. Een theaterzaal is voor deze muziek bijna altijd beter. De meerkosten worden veelal deels terugverdiend doordat de kostbare geluidsapparatuur daar al aanwezig is. Pas op: een akoestische zaal heeft veelal hetzelfde probleem als een kerk!
Basstec geluidstechniek te Utrecht heeft sinds 2002 veel ervaring opgedaan met het versterken van de koormuziek van Ramírez in de meest uiteenlopende omstandigheden.