Argentijnse koormuziek is in Nederland vrij populair. Vooral de Misa
criolla
wordt door veel Nederlandse koren gezongen.
Op deze site vinden koren achtergrondinformatie over ritmes en instrumenten die in Argentinië gebruikt worden en meer specifieke informatie over muziek van componist Ariel Ramírez. Op deze pagina geven we wat handreikingen voor koren en dirigenten die met Argentijnse muziek aan de slag willen. Meer informatie per compositie op de pagina's muziek van Ramírez.
Partituren en versies
Goede partituren zijn in Nederland nauwelijks te verkrijgen. Van veel
werken is zelfs geen partituur in de normale handel.
Van de Misa criolla en de
kerstcantate Navidad nuestra wordt
veelal de uitgave van Lawson-Gould of Capriccio Musikverlag gebruikt. Dit
betreft arrangementen die afwijken van de
Argentijnse partituur. Bij Navidad Nuestra kloppen de Argentijnse ritmes niet
in deze uitgaven.
De Stichting
Argentijnse Muziek heeft inmiddels partituren van de Argentijnse versie van
Misa
criolla en Navidad nuestra beschikbaar.
De partituur van de Misa por la Paz y la Justicia, Ramírez lievelingswerk, wordt wereldwijd alleen door de St. Argentijnse Muziek uitgegeven. Deze mis is aanmerkelijk moeilijker voor een koor dan de Misa Criolla en ligt ook minder makkelijk in het gehoor. In november/december 2012 bestaat weer de mogelijkheid deze vredesmis te zingen met tenor Javier Rodríguez.
Er zijn twee tangomissen voor koor gecomponeerd: door Luís Bacalov (Misa Tango, partituur via de componist verkrijgbaar) en door Martín Palmeri (Misa a Buenos Aires, Misa Tango). Een aantal dirigenten heeft tangomuziek voor koor gearrangeerd, met name muziek van Piazzolla.
Instuderen
De stukken lijken niet moeilijk doordat de muziek
toegankelijk en meeslepend is, maar voor Nederlandse koren zijn de ritmes
vaak niet eenvoudig. Met name de
chacarera, een ritme dat
bijvoorbeeld in het Credo van de Misa Criolla gebruikt wordt, levert voor
veel koren (en dirigenten!) problemen op. Een Argentijns folklorespecialist
heeft eens de uitspraak gedaan, dat geen enkel koor de schijnbaar zo eenvoudige
Misa Criolla helemaal goed
zingt.
Anderzijds vraagt de muziek ook om een zekere losheid.
Niets erger dan een koor dat als houten klazen de Misa Criolla staat te zingen.
Voor het instuderen is het verstandig goed te luisteren naar een CD met een
goede versie van het stuk.
Het koor moet in een vroeg stadium intensief naar de dirigent
leren kijken, een regel die bij ieder muziekstuk geldt, maar in
deze muziek nog belangrijker is. Eigenlijk zou de partituur
bij de uitvoering niet meer nodig moeten zijn: een raad die voor
Nederlandse koren moeilijk op te volgen is omdat velen problemen
hebben met de tekst.
Uitspraak van
het Argentijns
Het Argentijns verschilt niet veel van het Spaans. Dus ñ
als nj, j als zachte g, de h niet uitspreken.
De v neigt meer naar w dan naar b. De
klinkers uitspreken als iets tussen onze korte en lange
(verdubbelde) klinker in.
Het belangrijkste verschil is de uitspraak van de ll en
de y. Geen j of lj, maar zj!
Dus 'Miesa Criózjaa'!! Alleen het woordje y
(en) wordt uitgesproken als ie, kort in combinatie met en.
Dus y en la tierra (en op (de) aarde) als i-en.
'Desde allí ha de venir' (daarvandaan zal Hij komen)
als 'desde azji aa de wenir'.
'Llenos están los cielos' (vol zijn hemel ...) wordt 'Zjenoos
estaan los cjeloos'.
Solisten en musici
Waar vind je in Nederland een goede folkloretenor, waar een
goede charanguista (bespeler van de creoolse kleine gitaar)? Gewoonlijk
contracteert een Nederlands koor klassiek geschoolde solisten en met wat geluk
een Nederlandse musicus die tijdens een reis naar Zuid-Amerika een inheems
instrument op de kop getikt heeft. Er wonen in Nederland enkele Zuid-Amerikaanse
musici, die de kunst wel goed verstaan en zelfs een paar Nederlanders die je in
het genre gespecialiseerd zou kunnen noemen. De Stichting heeft wat adressen.
Met name voor zangers en bombospelers blijft het moeilijk in Nederland geschikte
uitvoerenden te vinden.
Argentijnse zangers en musici
Nederlandse koren kunnen Argentijnse
musici contracteren tijdens hun Europese tournees om samen met hen Argentijnse muziek te
zingen. De Stichting kan hiervoor bemiddelen. Deze musici en solisten kunnen het
koor meestal tijdens de generale repetitie nog steunen, met name in de ritmes.
Neem voor nadere informatie contact op met de
Stichting Argentijnse Muziek, liefst per e-mail.
Foto rechts: Javier Rodríguez en La Trama.
Solisten waarvoor de Stichting bemiddelt:
Javier Rodríguez, de laatste vaste tenor
van componist Ariel Ramírez
Het duo La Trama, piano, gitaar
en percussie
Opus Cuatro, Argentinië's
bekendste vocale mannenkwartet
Geluidsversterking
Koren treden vaak op in kerken. Voor klassieke stukken is dat uitstekend, maar
de combinatie van koorzang en percussie geeft al gauw een kakofonie van geluid. In
Argentijnse muziek wordt bovendien vaak gebruik gemaakt van gitaren. Die vallen
weg tegen een piano of een koor.
Misa Criolla in een klein kerkje is te proberen met alleen lichte versterking
van de gitaar. In een grote kerk is goede geluidsversterking onontbeerlijk, maar
ook heel moeilijk. Ook goede geluidstechnici hebben meestal geen ervaring met de
combinatie van moeilijkheden die werken in een kerk met deze muziek oplevert.
Een theaterzaal is voor deze muziek bijna altijd beter. De meerkosten worden
veelal deels terugverdiend doordat de kostbare geluidsapparatuur daar al
aanwezig is. Pas op: een akoestische zaal heeft veelal hetzelfde probleem als
een kerk!
Basstec geluidstechniek te Utrecht heeft sinds 2002 veel ervaring opgedaan met
het versterken van de koormuziek van Ramírez in de meest uiteenlopende omstandigheden.![]()