| als het menu niet zichtbaar is klik hier |
Allerlei trommels worden in Argentinië gebruikt, meer of minder creools. Vaak wordt gebruikt wat voor handen is, met heel verschillende effecten. Dit is goed te horen in de fragmenten van het lied De mis pagos, waar je een versie met tumbadora (conga) en één met cajón peruano kunt horen.
De bombo legüero is een typisch creools Argentijns
instrument, geïntroduceerd in de tijd van de Spaanse verovering.
Het donkere geluid van de bombo
draagt ver en hij werd gebruikt in het Andesgebergte om te
waarschuwen als de vijand in aantocht was. Het is een veel
gebruikt instrument in Argentinië, met name in de
noordwestelijke provincies Jujuy, Santiago del Estero, Tucumán
en La Rioja. In andere Zuid-Amerikaanse landen wordt hij weinig
gebruikt.
De romp van de bombo wordt
gemaakt van een uitgeholde boomstam, wat al aangeeft dat hij
oorspronkelijk niet uit het hooggebergte komt, omdat daar immers
geen bomen groeien. Eén of beide open zijden worden met een
dierenvel bespannen. Voor deze membraan wordt meestal huid van
een geit, een schaap of een een guanaco gebruikt. Het membraan
wordt op zijn plaats gehouden door dunne spanringen met
daaromheen grotere afdekringen. Het wordt op spanning gebracht
door leren
riemen meer of minder naar
elkaar toe te schuiven.
De bombo wordt gewoonlijk bespeeld met twee stokken: één van alleen hout en één met een met leer beklede top. Er wordt niet alleen op de membraan geslagen maar ook tegen het hout getikt, zoals te horen is in de fragmenten van El Nacimiento en De mis pagos. De in 2004 overleden Argentijnse bombospeler Domingo Cura (foto rechts) werd in Zuid-Amerika gezien als de 'keizer van de bombo'. Hij is te horen in het fragment uit het Kyrie van de Misa Criolla. Hij bespeelde de bombo al bij de eerste opname van de Misa Criolla met Los Fronterizos, op de CD met José Carreras en op de laatste opname met Javier Rodríguez en ook in de Misa por la Paz y la Justicia.
Ariel Ramírez gebruikt de
bombo
in bijna alle delen van de
Misa Criolla , onder andere in het begin van het
Kyrie als
introductie voor de Andesritmes
vidala en
baguala.
De bombo wordt bezongen in de
Misa por la Paz y la Justicia. In verschillende
arrangementen van zijn werk worden ook de andere genoemde percussie-instrumenten gebruikt.
De laatste vaste percussionist in zijn groep
was Horacio Strayer.
geluidsfragmenten bombo
El
Nacimiento
uit Navidad Nuestra van
Ariel
Ramírez, hier zonder koor concert Leiden 2003,
bombo
en stem: Javier Rodríguez.Deze trom, vaak met een membraan van plastic, wordt gebruikt bij de carnavalsmuziek van Buenos Aires, de murga. Aan de trommel is een bekken bevestigd, die het feestelijk karakter nog benadrukt.
Caja
De caja chayera, ook wel tambor of tinya
genoemd, is een ronde houten trom, die veel gebruikt wordt in de chaya
en in de
baguala. Het
instrument werd al vóór de Inca's gebruikt, ook in de andere
Andeslanden, mogelijk door vrouwen in maanriten. Tegenwoordig is
hij vooral tijdens het carnaval te horen. De huancara is een groot soort caja. De
huancara is te horen in het volgende geluidsfragment van het begin van het Kyrie van de
Misa Criolla: drie
tikkende slagen nog voordat de veel doffer klinkende bombo
begint.
geluidsfragmenten huancara (grote caja)
Kyrie uit de Misa Criolla van Ariel Ramírez van de CD Vientos de hermandad, bombo: Domingo Cura, huancara: Facundo Guevara, tenor: Javier Rodríguez.
Antiguo
dueño de las flechas uit
Cantata sudamericana van
Ariel
Ramírez van de CD
Vientos de hermandad,
huancara:
Facundo Guevara, stem:
Javier Rodríguez.
Cajón
peruano
In Spanje, bij de flamenco, spreekt men van een
caja als de cajón peruano bedoeld
wordt, de 'Peruaanse kist'. Dit instrument is een vierkante kist met een gat achterin
en geeft een vrij hoog 'kletterend' geluid. De hoogte van het geluid
hangt af van waar de handen neerkomen. Ook in Argentinië wordt
dit instrument gebruikt.
geluidsfragmenten cajón peruano
La fiesta del
médano van
Daniel
Morcos van de CD La Trama - piano y
violín. cajón peruano:
Octavio Sanchez
De mis pagos van Julio Argentino Jerez, live Eindhoven MC Frits Philips 2003 cajón peruano: Daniel Morcos, bombo en stem: Javier Rodríguez. Na de piano het tikken op de rand van de bombo, na ca. 40 seconden begint de cajón.
De tumbadora, ook wel kortweg tumba of lage conga genoemd, wordt vaak als grootste van een set van drie trommels gebruikt (quinto, conga, tumba). Hij is bespannen met leer en wordt met de handen bespeeld. We vinden hem veel in Argentinië, maar hij komt eigenlijk uit de Afro-Cubaanse muziek. In onderstaand fragment zijn ook de tikkende claves te horen en soms de langzame, doffere bombo.
geluidsfragment tumbadora
El Choclo,
een vroege
tango van A. Villoldo, live Eindhoven
MC Frits Philips 2003 tumbadora:
Daniel
Morcos, bombo
en stem: Javier Rodríguez.
Bongo
Ook de
bongo: stamt uit de Afro-Cubaanse muziek. Het instrument wordt
gevormd door twee kleine trommels, die door een dwarse verbinding aan elkaar
zitten
geluidsfragment bongo
Vamos a andar van Silvio Rodríguez door Opus Cuatro. Live opname concert Leiden 2002, bongo: Federico Galiana
Kultrum
De
kultrum is de trom van de
Mapuche-indianen, die hem vooral ook in ceremonies gebruiken. Hij is
halfbolvormig, bespannen met een membraan.
