Als het menu niet zichtbaar is klik hier

bezetting   delen   instuderen   cd's

Misa por la Paz y la Justicia
 Mis voor Vrede en Gerechtigheid
 

 Información en castellano en el sitio web de Damián Sánchez
Coros pueden obtener la partitura para cantar Misa por la Paz con tenor Javier Rodríguez

In april 2008 werd de Misa por la Paz vijf maal uitgevoerd in Nederland met solist Javier Rodríguez (door het Huygens Vocaal Ensemble in Hattem, Groningen, Heerenveen en Leeuwarden, door Vocaal Ensemble Phoenix in Eindhoven). In december 2009 werd de mis gezongen door het Amsterdamse Hoofdstadkoor met Javier Rodríguez.
Begin mei 2011 is Rodríguez weer in Nederland en zal de mis weer op het repertoire staan, o.a. op 4 mei 2011 in de Stadsgehoorzaal in Leiden.

Bladmuziek is te verkrijgen bij de Stichting Argentijnse Muziek: directiepartituur € 20, kooruittreksel inclusief oefenCD € 20.

Ariel Ramírez zelf ziet de Misa por la Paz y la Justicia als zijn belangrijkste werk, al heeft deze mis nooit veel bekendheid genoten, zelfs niet in Argentinië. Pas de laatste jaren van zijn actieve muzikale leven voerde Ramírez de mis regelmatig in Argentinië uit met zijn eigen ensemble met zanger Javier Rodríguez. Ramírez componeerde de Misa por la Paz y la Justicia in de tijd dat Argentinië nog gebukt ging onder een militaire dictatuur. Net als in de Misa Criolla gebruikt Ramírez Argentijnse ritmes en instrumenten voor de mis, maar de Misa por la Paz is een meer complete en langere mis, die naast de vijf vaste misonderdelen ook elementen als een preek en een psalm bevat. De teksten zijn meest liturgisch en bijbels, aangevuld met een toespraak van Paus Johannes Paulus II in de homilia. Toch werd de geplande première in de Argentijnse stad Mendoza verboden door de junta - de affiches ter aankondiging hingen al aan -  vanwege de duidelijke verwijzingen naar de staatsterreur. Zo begint de mis met geweeklaag door het koor, eindigend met een gesproken bijbeltekst uit Jeremia over 'ouders die huilen om hun kinderen en geen troost meer vinden ... want ze zijn er niet meer...', verwijzend naar de 'dwaze moeders' van de Plaza de Mayo.

Buiten Argentinië werd het complete werk voor het eerst uitgevoerd in Carnegie Hall, New York, in 1988. Het Zuid-Hollandse Leiden beleefde in 1997 de Europese première, uitgevoerd door Maestro Ramírez met tenor Javier Rodríguez en het Groot Koor van de Schola Cantorum o.l.v. Wim de Ru. Acteur Peter Tuinman sprak daarbij de in het Nederlands vertaalde gesproken teksten uit. Van dit concert kun je amateuropnamen van het Kyrie beluisteren. De partituur is nooit officieel uitgegeven. Koren kunnen het werk te huur aanvragen bij Warner Argentinië. Voor West Europa kunnen koren de partituur aanschaffen bij onze Stichting als zij het werk uitvoeren met de laatste vaste zanger in het ensemble van Ramírez, Javier Rodríguez. Hij komt ca één maal per 1 1/2 jaar voor een tournee naar Nederland.

De Misa por la Paz y la Justicia werd in 1981 wel op de plaat gezet. Het koor Club Mendoza de Regatas werd gedirigeerd door Damián Sánchez, die ook de koorarrangementen maakte. Tenor was Zamba Quipildor. Na de Europese première gaf Sony de CD uit in Nederland (1998) en later ook in andere Europese landen. Deze editie is helaas uitverkocht. De Argentijnse uitgave is in Argentinië te bestellen.
 

 

Bezetting
Net als in zijn andere werken combineert Ramírez in de Misa por la Paz y la Justicia creoolse en indiaanse instrumenten met moderne, zelfs elektronische instrumenten

Delen en ritmes
 Meer dan in de Misa Criolla gebruikt Ramírez in de Misa por la Paz y la Justicia ook Europese invloeden

deel ritme ritme afkomstig
Introducción (fragm 1997 P. Tuinman, Schola cantorum Leiden) langgerekte noten met recitatief -
Kyrie (fragm 1997 J. Rodríguez, Schola cantorum Leiden) baguala - koraal uit het noordwesten (Andes)
Gloria cueca norteña - triste jujeño noordwesten
Salmo Responsorial (psalm 84 en 71) - -
Aleluia (fragm 2008 J. Rodríguez met Huygens projectkoor) Toba ritme - baguala Indiaans noordelijk - noordwesten
Homilia zamba vanuit Chili, heel Argentinië
Credo malambo sureño zuiden
Sanctus aire de bailecito noordwesten (Andes)
Agnus Dei estilo pampeano Pampa
Comunión zamba vanuit Chili, heel Argentinië
Salmo 150 (fragm 2008 J. Rodríguez met Huygens projectkoor) chacarera noorden (Santiago del Estero)

Introducción - Inleiding
Het geweeklaag van de ouders die hun kinderen verloren hebben, met aan het eind de gesproken tekst uit Jeremia: ..'ouders die huilen om hun kinderen en geen troost meer vinden, want ze zijn er niet meer...'. Bij de Europese première in Leiden in 1997 sprak acteur Peter Tuinman deze tekst uit. Te beluisteren in het audiofragment van de Introducción. Dit deel gaat over in het

Señor ten piedad (Heer, ontferm U) - Kyrie
Het Kyrie begint met de hartverscheurende klanken van de baguala door de tenor, waarna het koor hem bijvalt in zijn 'Heer ontferm U'.

Gloria a Dios (Ere zij God) - Gloria
Een begin met keyboard samen met de charango in het vrolijke ritme van de noordelijke cueca. Net als in de Misa Criolla kiest Ramírez voor het Gloria een afwisseling van een vrolijk en een meer gedragen ritme, in dit geval voor een triste uit de provincie Jujuy, verwant aan de yaraví uit de Misa Criolla, in het middenstuk.

Salmo responsorial (Beurtpsalm)
Beurtzang zonder duidelijke oorsprong in de Argentijnse volksmuziek, met fuga-achtige patronen. Ondanks dat ritmisch toch  weinig Europees. We vinden delen van psalm 84 en 71 terug. De verteller levert hier zijn bijdrage weer.

Aleluia - Halleluja
Een korte, maar indrukwekkende uitbarsting van vreugde waarbij koor en tenor geheel verschillende melodielijnen hebben. Het wat stuwende ritme van de Toba-indianen uit Noord Argentinië door het koor, gecombineerd met de uithalen van de baguala door de tenor.

Homilia (preek) - El reino de Dios (Het Koninkrijk Gods)
Tekst uit de vredesboodschap van Paus Johannes Paulus II van 1 januari 1979 over vrede, liefde en hoop. Het gebruikte ritme is de zamba, het meest populaire rustige ritme van Argentinië, weer gecombineerd met gesproken tekst.

Creo en Dios (Ik geloof in God) - Credo
Net als in de Misa Criolla gebruikt Ramírez een uitbundig ritme voor het Credo, in dit geval een zuidelijke malambo.

Santo santo (Heilig heilig) - Sanctus
Ramírez gebruikt hier zowel elektronische instrumenten als Indiaanse blaasinstrumenten. Het gebruikte ritme is de  bailecito, maar niet in zijn zuivere vorm. De tegendraadse ritmes vragen veel van het koor.

Cordero de Dios (Lam Gods) - Agnus Dei
Een variant op de estilo pampeano, het ritme dat de eenzaamheid op de Pampa uitdrukt. Ramírez gebruikte dit ritme ook in het Agnus Dei in de Misa Criolla.

Comunión - communie
Tekst van Padre Osvaldo Catena voor de communie. Een subtiele zamba met ruim gebruik van de klavecimbel.

Salmo 150 (Psalm 150)
Het uitbundig slot in het ritme van de populaire en feestelijke chacarera. Osvaldo Catena heeft de tekst aangepast: niet "Looft Hem met de stoot op de ramshoorn, looft Hem met harp en citer, etc.", maar "met de siku, de quena, de charango, de bombo en de gitaar" en die instrumenten zijn dan ook om de beurt te horen. De verteller valt aan het eind van de psalm in met delen uit de Apocalyps (21, 1- 4).

Misa por la Paz y la Justicia op CD

jaar opname solist koor bijzonderheden in Nederland verkrijgbaar
1981 Zamba Quipildor Club Mendoza de regatas o.l.v. Damián Sánchez Argentijnse editie nee
1998 idem idem idem, Sony Nederland uitgave na de Europese première in Leiden nee
2011 Javier Rodríguez   in voorbereiding  

Instuderen
Zie ook de pagina voor koren. De partituur wordt sinds 2007 uitgegeven door de St. Argentijnse Muziek, aanvankelijk alleen voor verhuur aan koren die het stuk wilden uitvoeren met tenor Javier Rodríguez. Vanaf 2008 verkoopt de Stichting de partituur. Bij het kooruittreksel zit een in Argentinië ingezongen oefenCD. Helaas is de partituur elders nog niet uitgegeven. Buiten Europa moeten koren overleggen over het gebruik van de muziek met de rechthebbende, Warner Chappell Argentina,
De Misa por la Paz is aanmerkelijk moeilijker dan de Misa Criolla, zowel in ritmes als in noten, die vooral voor de tenoren hoog liggen.
De introducción met zijn lang aangehouden noten is lastig voor een amateurkoor. Vaak wordt ervoor gekozen het keyboard te gebruiken om het koor op toon te houden. Het tegendraadse ritme van het Sanctus geeft voor veel koren problemen. Ook een chacarera is voor een Nederlands koor vaak lastig. Veel luisteren (koor én dirigent!) naar de CD steunt daarbij. Hoewel de malambo een pittig ritme is, is het voor Europeanen makkelijker op te pakken dan de chacarera.